{"id":421,"date":"2022-05-26T12:44:10","date_gmt":"2022-05-26T10:44:10","guid":{"rendered":"https:\/\/sexhistory-berlin.de\/?page_id=421"},"modified":"2022-05-27T18:02:05","modified_gmt":"2022-05-27T16:02:05","slug":"kirchliche-raeume","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sexhistory-berlin.de\/?page_id=421","title":{"rendered":"Kirchliche R\u00e4ume"},"content":{"rendered":"<style id=\"kb-rowlayout_3f4a08-7f\">#kt-layout-id_3f4a08-7f > .kt-row-column-wrap{padding-top:0px;padding-bottom:60px;}<\/style>\n<div class=\"wp-block-kadence-rowlayout alignnone\"><div id=\"kt-layout-id_3f4a08-7f\" class=\"kt-row-layout-inner kt-layout-id_3f4a08-7f\"><div class=\"kt-row-column-wrap kt-has-1-columns kt-gutter-default kt-v-gutter-default kt-row-valign-top kt-row-layout-equal kt-tab-layout-inherit kt-m-colapse-left-to-right kt-mobile-layout-row\">\n<div class=\"wp-block-kadence-column inner-column-1 kadence-column_8f9cb8-c8\"><div class=\"kt-inside-inner-col\"><style id=\"kb-advancedheading_c0565c-40\">#kt-adv-heading_c0565c-40, #kt-adv-heading_c0565c-40 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_c0565c-40[data-kb-block=\"kb-adv-heading_c0565c-40\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_c0565c-40[data-kb-block=\"kb-adv-heading_c0565c-40\"]{font-size:14px;line-height:20px;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;}#kt-adv-heading_c0565c-40 mark, #kt-adv-heading_c0565c-40 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_c0565c-40[data-kb-block=\"kb-adv-heading_c0565c-40\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_c0565c-40 wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_c0565c-40\">W\u00e4hrend die katholische Kirche Konflikte mit der SED-Regierung eher scheute, avancierten viele evangelische Gemeinden in der DDR zu Sammelbecken f\u00fcr politisch kritische oder oppositionelle Gruppierungen. Auch f\u00fcr die Lesben- und Schwulenbewegung der 80er Jahre spielten evangelische Gemeinden eine wichtige Rolle, war die Kirche doch die einzige Institution, die relativ unabh\u00e4ngig vom staatlichen Zugriff agieren konnte. <\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_8eaa4e-0e\">#kt-adv-heading_8eaa4e-0e, #kt-adv-heading_8eaa4e-0e .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_8eaa4e-0e[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8eaa4e-0e\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_8eaa4e-0e[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8eaa4e-0e\"]{font-size:14px;line-height:20px;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;}#kt-adv-heading_8eaa4e-0e mark, #kt-adv-heading_8eaa4e-0e .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_8eaa4e-0e[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8eaa4e-0e\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_8eaa4e-0e wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_8eaa4e-0e\">Homosexualit\u00e4t entsprach nicht den sozialistischen\u00a0Moralvorstellungen, die auf der heteronormativen Familie als \u201ekleinste Zelle der sozialistischen Gesellschaft\u201c [1]\u00a0basierten. Daher wurden queere Gruppierungen aus Regierungs- und Staatssicherheitskreisen generell kritisch betrachtet. Wollte man sich aktiv kritisch \u00e4u\u00dfern und die Gesellschaftsordnung infrage stellen, war die wohl sicherste Strategie, sich unter das Dach der evangelischen Kirche zu begeben und sich dort Freir\u00e4ume zu schaffen, aus deren relativer Sicherheit heraus sogar eine zumindest kleine \u00d6ffentlichkeit erreicht werden konnte. So ist es nicht verwunderlich, dass sich in evangelischen Gemeinden teils recht aktivistische Arbeitskreise (AKs) zum Thema Homosexualit\u00e4t formierten, die sich auch selbst als oppositionell verstanden. Das f\u00fchrte auch dazu, dass nicht-kirchliche Gruppierungen von kirchlichen queeren Kreisen teilweise als staatsnah wahrgenommen wurden.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_700cc8-4b\">#kt-adv-heading_700cc8-4b, #kt-adv-heading_700cc8-4b .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_700cc8-4b[data-kb-block=\"kb-adv-heading_700cc8-4b\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_700cc8-4b[data-kb-block=\"kb-adv-heading_700cc8-4b\"]{font-size:14px;line-height:20px;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;}#kt-adv-heading_700cc8-4b mark, #kt-adv-heading_700cc8-4b .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_700cc8-4b[data-kb-block=\"kb-adv-heading_700cc8-4b\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_700cc8-4b wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_700cc8-4b\">Daf\u00fcr waren jedoch bei weitem nicht alle Gemeinden offen, was f\u00fcr den einen oder anderen AK erhebliche Probleme bei der Raumsuche bedeutete. Da die Kirchenleitung sich zu keiner einheitlichen Linie gegen\u00fcber homosexuellen Personen und deren AKs durchringen konnte, traf jede Gemeinde selbst die Entscheidung, ob sich ein solcher AK bei ihr ansiedeln und ihre R\u00e4umlichkeiten nutzen durfte. Dabei kam es nach Anfragen von homosexuellen Gruppierungen immer wieder zu deutlichen Ablehnungen. Aufkl\u00e4rerische Bestrebungen wie etwa die Studie \u201aHomosexuelle in der Kirche?\u2018 von der theologischen Studienabteilung des Bundes\u00a0der Evangelischen Kirchen in der DDR von 1984 oder der Zeitungsartikel \u201aHomosexuelle in der Kirche\u2018 [2], der am 06. M\u00e4rz 1983 in <em>Die Kirche<\/em>\u00a0erschien, argumentierten zwar f\u00fcr Gleichberechtigung, Akzeptanz und Vereinbarkeit von Christentum und Homosexualit\u00e4t, machen dadurch aber auch klar, dass genau dies in den kirchlichen Kreisen noch lange nicht realisiert war. Insbesondere in dem genannten Zeitungsartikel wird die Abwehrhaltung einiger Christ:innen deutlich: Hier wird aus homophoben Leser:innenbriefen zitiert, die Meinungen dar\u00fcber kundtun, ob homosexuelle Menschen einen Platz in der evangelischen Kirche haben sollten. So hei\u00dft es etwa erbost: <\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_64939f-a0\">#kt-adv-heading_64939f-a0, #kt-adv-heading_64939f-a0 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_64939f-a0[data-kb-block=\"kb-adv-heading_64939f-a0\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_64939f-a0[data-kb-block=\"kb-adv-heading_64939f-a0\"]{font-size:14px;line-height:20px;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;padding-left:20px;}#kt-adv-heading_64939f-a0 mark, #kt-adv-heading_64939f-a0 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_64939f-a0[data-kb-block=\"kb-adv-heading_64939f-a0\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_64939f-a0 wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_64939f-a0\">\u201eDieser Artikel ist ein Pl\u00e4doyer f\u00fcr die Homosexuellen! Und damit f\u00fcr eine S\u00fcnde, die Gott ein \u201aGreuel\u2018 ist &#8230; Aber das Wort \u201aS\u00fcnde\u2018 kommt in dem Artikel \u00fcberhaupt nicht vor.\u201c <\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_258a67-b0\">#kt-adv-heading_258a67-b0, #kt-adv-heading_258a67-b0 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_258a67-b0[data-kb-block=\"kb-adv-heading_258a67-b0\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_258a67-b0[data-kb-block=\"kb-adv-heading_258a67-b0\"]{font-size:14px;line-height:20px;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;}#kt-adv-heading_258a67-b0 mark, #kt-adv-heading_258a67-b0 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_258a67-b0[data-kb-block=\"kb-adv-heading_258a67-b0\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_258a67-b0 wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_258a67-b0\">Eine andere Person schrieb: <\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_c226cb-af\">#kt-adv-heading_c226cb-af, #kt-adv-heading_c226cb-af .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_c226cb-af[data-kb-block=\"kb-adv-heading_c226cb-af\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_c226cb-af[data-kb-block=\"kb-adv-heading_c226cb-af\"]{font-size:14px;line-height:20px;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;padding-left:20px;}#kt-adv-heading_c226cb-af mark, #kt-adv-heading_c226cb-af .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_c226cb-af[data-kb-block=\"kb-adv-heading_c226cb-af\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_c226cb-af wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_c226cb-af\">\u201eHomosexualit\u00e4t ist Perversion der Sch\u00f6pfung! Nach dem Sch\u00f6pfungswillen Gottes k\u00f6nnen nur Mann und Weib \u201aein Leib\u2018 sein, aber nicht Mann und Mann, nicht Frau und Frau.\u201c&nbsp;<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_7db90a-f1\">#kt-adv-heading_7db90a-f1, #kt-adv-heading_7db90a-f1 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_7db90a-f1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_7db90a-f1\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_7db90a-f1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_7db90a-f1\"]{font-size:14px;line-height:20px;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;}#kt-adv-heading_7db90a-f1 mark, #kt-adv-heading_7db90a-f1 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_7db90a-f1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_7db90a-f1\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_7db90a-f1 wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_7db90a-f1\">Trotz dieses teils heftigen Gegenwinds fanden sich Anfang der 80er Jahre einzelne Gemeinden, die den gerade erst entstehenden Gruppierungen ihre R\u00e4umlichkeiten zur Verf\u00fcgung stellten und damit Schutzr\u00e4ume boten f\u00fcr verschiedenste Formate und Bestrebungen.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_5384ca-91\">#kt-adv-heading_5384ca-91, #kt-adv-heading_5384ca-91 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_5384ca-91[data-kb-block=\"kb-adv-heading_5384ca-91\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_5384ca-91[data-kb-block=\"kb-adv-heading_5384ca-91\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:10px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}#kt-adv-heading_5384ca-91 mark, #kt-adv-heading_5384ca-91 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_5384ca-91[data-kb-block=\"kb-adv-heading_5384ca-91\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_5384ca-91 wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_5384ca-91\">[1] Pr\u00e4ambel des Familiengesetzbuches der Deutschen Demokratischen Republik.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_4b3ee0-12\">#kt-adv-heading_4b3ee0-12, #kt-adv-heading_4b3ee0-12 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_4b3ee0-12[data-kb-block=\"kb-adv-heading_4b3ee0-12\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_4b3ee0-12[data-kb-block=\"kb-adv-heading_4b3ee0-12\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}#kt-adv-heading_4b3ee0-12 mark, #kt-adv-heading_4b3ee0-12 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_4b3ee0-12[data-kb-block=\"kb-adv-heading_4b3ee0-12\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_4b3ee0-12 wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_4b3ee0-12\">[2] Schwules Museum, Berlin: Zeitungsartikel &#8218;Homosexuelle in der Kirche&#8216; (Die Kirche, 06. M\u00e4rz 1983), Sammlung DDR Kirchliche AKs Homosexualit\u00e4t, Mappe Nr. 1 &#8211; Gespr\u00e4chskreis Homosexualit\u00e4t.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_159441-6b\">#kt-adv-heading_159441-6b, #kt-adv-heading_159441-6b .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_159441-6b[data-kb-block=\"kb-adv-heading_159441-6b\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_159441-6b[data-kb-block=\"kb-adv-heading_159441-6b\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:10px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}#kt-adv-heading_159441-6b mark, #kt-adv-heading_159441-6b .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_159441-6b[data-kb-block=\"kb-adv-heading_159441-6b\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_159441-6b wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_159441-6b\"><strong>Literatur: <\/strong><\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_38a555-f2\">#kt-adv-heading_38a555-f2, #kt-adv-heading_38a555-f2 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_38a555-f2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_38a555-f2\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_38a555-f2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_38a555-f2\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}#kt-adv-heading_38a555-f2 mark, #kt-adv-heading_38a555-f2 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_38a555-f2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_38a555-f2\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_38a555-f2 wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_38a555-f2\">Aktion S\u00fchnezeichen Friedensdienste (Hg.): Homosexuelle in der Kirche? Ein Text der Theologischen Studienabteilung beim Bund der Evangelischen Kirchen in der DDR, Berlin 1985.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_071322-9c\">#kt-adv-heading_071322-9c, #kt-adv-heading_071322-9c .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_071322-9c[data-kb-block=\"kb-adv-heading_071322-9c\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_071322-9c[data-kb-block=\"kb-adv-heading_071322-9c\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}#kt-adv-heading_071322-9c mark, #kt-adv-heading_071322-9c .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_071322-9c[data-kb-block=\"kb-adv-heading_071322-9c\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_071322-9c wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_071322-9c\">Sillge, Ursula: Damals war\u2019s! Zu Bedingungen, Strukturen und Definitionen der lesbisch-schwulen Bewegung in der DDR, in: Heinrich-B\u00f6ll-Stiftung Sachsen-Anhalt, LSDV Sachsen-Anhalt (Hg.): Lesben und Schwule in der DDR. Tagungsdokumentation, Halle 2008, S. 109-116.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_64fea0-a8\">#kt-adv-heading_64fea0-a8, #kt-adv-heading_64fea0-a8 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_64fea0-a8[data-kb-block=\"kb-adv-heading_64fea0-a8\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_64fea0-a8[data-kb-block=\"kb-adv-heading_64fea0-a8\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}#kt-adv-heading_64fea0-a8 mark, #kt-adv-heading_64fea0-a8 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_64fea0-a8[data-kb-block=\"kb-adv-heading_64fea0-a8\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_64fea0-a8 wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_64fea0-a8\">Schmidt, Kristine: Lesben und Schwule in der Kirche, in: Dobler, Jens: Verzaubert in Nord-Ost: die Geschichte der Berliner Lesben und Schwulen in Prenzlauer Berg, Pankow und Wei\u00dfensee, Berlin 2009, S. 198-220.<\/h3>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.google.com\/maps\/d\/embed?mid=1GcHzCkDpv-xcy_TV4RJMxawCgeHkxTD_&amp;ehbc=2E312F\" width=\"800\" height=\"540\"><\/iframe><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-kadence-rowlayout alignnone\"><div id=\"kt-layout-id_ee4c87-43\" class=\"kt-row-layout-inner kt-layout-id_ee4c87-43\"><div class=\"kt-row-column-wrap kt-has-1-columns kt-gutter-default kt-v-gutter-default kt-row-valign-top kt-row-layout-equal kt-tab-layout-inherit kt-m-colapse-left-to-right kt-mobile-layout-row\">\n<div class=\"wp-block-kadence-column inner-column-1 kadence-column_65eab5-23\"><div class=\"kt-inside-inner-col\">\n<h3 class=\"has-text-color\" style=\"color:#f2f2f2;font-size:14px;font-style:normal;font-weight:600;text-transform:uppercase;letter-spacing:2px\"><strong>AK HOMOSEXUALIT\u00c4T<\/strong><\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_be0b65-a2\">#kt-adv-heading_be0b65-a2, #kt-adv-heading_be0b65-a2 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_be0b65-a2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_be0b65-a2\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_be0b65-a2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_be0b65-a2\"]{font-size:14px;line-height:20px;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;}#kt-adv-heading_be0b65-a2 mark, #kt-adv-heading_be0b65-a2 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_be0b65-a2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_be0b65-a2\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_be0b65-a2 wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_be0b65-a2\">Anfang der 80er Jahre formierten sich in Berlin insgesamt vier Gruppen von und f\u00fcr queere Menschen im kirchlichen Raum: der <em>Gespr\u00e4chskreis (GK) Homosexualit\u00e4t<\/em>, der <em>Arbeitskreis (AK) Homosexuelle Selbsthilfe \u2013 Schwule in der Kirche<\/em>\u00a0<em>(SiK)<\/em>, der <em>AK Homosexuelle Selbsthilfe \u2013 Lesben in der Kirche<\/em>\u00a0<em>(LiK) <\/em>und der <em>AK Homosexualit\u00e4t der Evangelischen Studierendengemeinde (ESG)<\/em>.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_6f688b-8c\">#kt-adv-heading_6f688b-8c, #kt-adv-heading_6f688b-8c .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_6f688b-8c[data-kb-block=\"kb-adv-heading_6f688b-8c\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_6f688b-8c[data-kb-block=\"kb-adv-heading_6f688b-8c\"]{font-size:14px;line-height:20px;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;}#kt-adv-heading_6f688b-8c mark, #kt-adv-heading_6f688b-8c .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_6f688b-8c[data-kb-block=\"kb-adv-heading_6f688b-8c\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_6f688b-8c wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_6f688b-8c\">Die Initialz\u00fcndung daf\u00fcr ging wohl von der Tagung \u201aTheologische Aspekte der Homosexualit\u00e4t\u2018 am 09.02.1982 in Berlin aus, die von der <em>Evangelischen Akademie Berlin-Brandenburg<\/em> ausgerichtet wurde. Hier entstand das erste Mal ein Dialog zwischen queeren Menschen und Kirchenvertreter:innen. Nur kurze Zeit sp\u00e4ter entstand in Leipzig der erste AK Homosexualit\u00e4t der DDR, woraufhin bereits am 13. April 1982 in Berlin das erste Treffen des <em>GK Homosexualit\u00e4t<\/em> stattfand. Von diesem ausgehend formierten sich im Jahr darauf sowohl die <em>SiK <\/em>als auch die <em>LiK<\/em>. Parallel dazu etablierte sich, ebenfalls nach Leipziger Vorbild, der <em>AK Homosexualit\u00e4t<\/em> in der <em>ESG\u00a0<\/em>in Berlin.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_fa2a43-85\">#kt-adv-heading_fa2a43-85, #kt-adv-heading_fa2a43-85 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_fa2a43-85[data-kb-block=\"kb-adv-heading_fa2a43-85\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_fa2a43-85[data-kb-block=\"kb-adv-heading_fa2a43-85\"]{font-size:14px;line-height:20px;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;}#kt-adv-heading_fa2a43-85 mark, #kt-adv-heading_fa2a43-85 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_fa2a43-85[data-kb-block=\"kb-adv-heading_fa2a43-85\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_fa2a43-85 wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_fa2a43-85\">Obgleich sich alle vier Gruppen im kirchlichen Raum bewegten und dessen relative Freiheiten nutzten, waren nicht all ihre Mitglieder dem christlichen Glauben verbunden. Zudem hatten die AKs zwar \u00e4hnliche Ziele und Motivationen, verfolgten jedoch teils unterschiedliche Methoden und Strategien bei deren Umsetzung und legten individuelle Schwerpunkte. Gleichzeitig waren sie untereinander ebenso wie mit au\u00dferkirchlichen Gruppen gut vernetzt \u2013 und das nicht nur innerhalb Ostberlins. Den Gruppennamen und ihren Programmen nach richteten sich alle vier AKs an homosexuelle Menschen. Inwiefern dabei transgeschlechtliche, homosexuelle Personen oder auch bisexuelle Menschen inbegriffen waren, muss offenbleiben.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_5db5db-5f\">#kt-adv-heading_5db5db-5f, #kt-adv-heading_5db5db-5f .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_5db5db-5f[data-kb-block=\"kb-adv-heading_5db5db-5f\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_5db5db-5f[data-kb-block=\"kb-adv-heading_5db5db-5f\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:10px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}#kt-adv-heading_5db5db-5f mark, #kt-adv-heading_5db5db-5f .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_5db5db-5f[data-kb-block=\"kb-adv-heading_5db5db-5f\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_5db5db-5f wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_5db5db-5f\"><strong>Literatur: <\/strong><\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_1b3d1b-6f\">#kt-adv-heading_1b3d1b-6f, #kt-adv-heading_1b3d1b-6f .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_1b3d1b-6f[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1b3d1b-6f\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_1b3d1b-6f[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1b3d1b-6f\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}#kt-adv-heading_1b3d1b-6f mark, #kt-adv-heading_1b3d1b-6f .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_1b3d1b-6f[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1b3d1b-6f\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_1b3d1b-6f wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_1b3d1b-6f\">Kenawi, Samirah: Die Ersten werden die Letzten sein. Thesen zur Lesbenbewegung in der DDR, in: Heinrich-B\u00f6ll-Stiftung Sachsen-Anhalt, LSDV Sachsen-Anhalt (Hg.): Lesben und Schwule in der DDR. Tagungsdokumentation, Halle 2008, S. 57-66.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_374b44-73\">#kt-adv-heading_374b44-73, #kt-adv-heading_374b44-73 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_374b44-73[data-kb-block=\"kb-adv-heading_374b44-73\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_374b44-73[data-kb-block=\"kb-adv-heading_374b44-73\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}#kt-adv-heading_374b44-73 mark, #kt-adv-heading_374b44-73 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_374b44-73[data-kb-block=\"kb-adv-heading_374b44-73\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_374b44-73 wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_374b44-73\">K\u00f6rzend\u00f6rfer, Marinka: Getrennt k\u00e4mpfen, vereint zuschlagen? Das Verh\u00e4ltnis von Lesben und Schwulen innerhalb der B\u00fcrgerInnenrechts-Bewegung(en) in der DDR, in: Heinrich-B\u00f6ll-Stiftung Sachsen-Anhalt, LSDV Sachsen-Anhalt (Hg.): Lesben und Schwule in der DDR. Tagungsdokumentation, Halle 2008, S. 83-87.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_e17378-cf\">#kt-adv-heading_e17378-cf, #kt-adv-heading_e17378-cf .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_e17378-cf[data-kb-block=\"kb-adv-heading_e17378-cf\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_e17378-cf[data-kb-block=\"kb-adv-heading_e17378-cf\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}#kt-adv-heading_e17378-cf mark, #kt-adv-heading_e17378-cf .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_e17378-cf[data-kb-block=\"kb-adv-heading_e17378-cf\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_e17378-cf wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_e17378-cf\">Krautz, Stefanie: Lesbisches Engagement in Ost-Berlin (Wissenschaftliche Beitr\u00e4ge aus dem Tectum Verlag, Reihe Geschichtswissenschaft, Bd. 5), Marburg 2009.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_05a29c-d2\">#kt-adv-heading_05a29c-d2, #kt-adv-heading_05a29c-d2 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_05a29c-d2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_05a29c-d2\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_05a29c-d2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_05a29c-d2\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}#kt-adv-heading_05a29c-d2 mark, #kt-adv-heading_05a29c-d2 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_05a29c-d2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_05a29c-d2\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_05a29c-d2 wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_05a29c-d2\">Schmidt, Kristine: Lesben und Schwule in der Kirche, in: Dobler, Jens: Verzaubert in Nord-Ost: die Geschichte der Berliner Lesben und Schwulen in Prenzlauer Berg, Pankow und Wei\u00dfensee, Berlin 2009, S. 198-220.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_ecb6e8-09\">#kt-adv-heading_ecb6e8-09, #kt-adv-heading_ecb6e8-09 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_ecb6e8-09[data-kb-block=\"kb-adv-heading_ecb6e8-09\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_ecb6e8-09[data-kb-block=\"kb-adv-heading_ecb6e8-09\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:0px;padding-bottom:0px;padding-left:0px;}#kt-adv-heading_ecb6e8-09 mark, #kt-adv-heading_ecb6e8-09 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_ecb6e8-09[data-kb-block=\"kb-adv-heading_ecb6e8-09\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_ecb6e8-09 wp-block-kadence-advancedheading\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_ecb6e8-09\">Tammer, Teresa: Die Abschaffung strafrechtlicher Diskriminierung von Homosexuellen in der DDR. Eine deutsch-deutsche Verflechtungsgeschichte?, in: Finzsch, Norbert\/Velke, Marcus (Hg.): Queer|Gender|Historiographie. Aktuelle Tendenzen und Projekte (Geschlecht \u2013 Kultur \u2013 Gesellschaft, Bd. 20), Berlin 2016, S. 483-500.<\/h3>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n<style id=\"kb-rowlayout_19817f-c3\">#kt-layout-id_19817f-c3 > .kt-row-column-wrap{padding-top:0px;}<\/style>\n<div class=\"wp-block-kadence-rowlayout alignnone\"><div id=\"kt-layout-id_19817f-c3\" class=\"kt-row-layout-inner kt-layout-id_19817f-c3\"><div class=\"kt-row-column-wrap kt-has-1-columns kt-gutter-default kt-v-gutter-default kt-row-valign-top kt-row-layout-equal kt-tab-layout-inherit kt-m-colapse-left-to-right kt-mobile-layout-row\">\n<div class=\"wp-block-kadence-column inner-column-1 kadence-column_5af711-3a\"><div class=\"kt-inside-inner-col\"><style id=\"kb-accordion_a43093-f8\">.kt-accordion-id_a43093-f8 .kt-accordion-panel-inner {border-color:#6c1d41;border-radius:1px 1px 1px 1px;background:#f2f2f2;padding-top:15px;padding-right:15px;padding-bottom:15px;padding-left:15px;border-width:0px 1px 1px 1px;}.kt-accordion-id_a43093-f8 .wp-block-kadence-pane .kt-accordion-header-wrap .kt-blocks-accordion-header {color:#000000;background:#f2f2f2;border-color:#6c1d41 #6c1d41 #6c1d41 #6c1d41;font-size:14px;line-height:20px;text-transform:capitalize;border-radius:0px 0px 0px 0px;border-width:2px 2px 2px 2px;padding-top:14px;padding-right:16px;padding-bottom:14px;padding-left:16px;margin-top:10px;}.kt-accordion-id_a43093-f8 .kt-blocks-accordion-header .kt-btn-svg-icon svg {width:14px;height:14px;}.kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basiccircle ):not( .kt-accodion-icon-style-xclosecircle ):not( .kt-accodion-icon-style-arrowcircle ) .kt-blocks-accordion-icon-trigger:after, .kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basiccircle ):not( .kt-accodion-icon-style-xclosecircle ):not( .kt-accodion-icon-style-arrowcircle ) .kt-blocks-accordion-icon-trigger:before {background:#000000;}.kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basic ):not( .kt-accodion-icon-style-xclose ):not( .kt-accodion-icon-style-arrow ) .kt-blocks-accordion-icon-trigger {background:#000000;}.kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basic ):not( .kt-accodion-icon-style-xclose ):not( .kt-accodion-icon-style-arrow ) .kt-blocks-accordion-icon-trigger:after, .kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basic ):not( .kt-accodion-icon-style-xclose ):not( .kt-accodion-icon-style-arrow ) .kt-blocks-accordion-icon-trigger:before {background:#f2f2f2;}.kt-accordion-id_a43093-f8 .kt-accordion-header-wrap .kt-blocks-accordion-header:hover, .kt-accordion-id_a43093-f8 .kt-accordion-header-wrap .kt-blocks-accordion-header:focus {color:#ffffff;background:#6c1d41;}.kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basiccircle ):not( .kt-accodion-icon-style-xclosecircle ):not( .kt-accodion-icon-style-arrowcircle ) .kt-blocks-accordion-header:hover .kt-blocks-accordion-icon-trigger:after, .kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basiccircle ):not( .kt-accodion-icon-style-xclosecircle ):not( .kt-accodion-icon-style-arrowcircle ) .kt-blocks-accordion-header:hover .kt-blocks-accordion-icon-trigger:before, .kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basiccircle ):not( .kt-accodion-icon-style-xclosecircle ):not( .kt-accodion-icon-style-arrowcircle ) .kt-blocks-accordion-header:focus .kt-blocks-accordion-icon-trigger:after, .kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basiccircle ):not( .kt-accodion-icon-style-xclosecircle ):not( .kt-accodion-icon-style-arrowcircle ) .kt-blocks-accordion-header:focus .kt-blocks-accordion-icon-trigger:before {background:#ffffff;}.kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basic ):not( .kt-accodion-icon-style-xclose ):not( .kt-accodion-icon-style-arrow ) .kt-blocks-accordion-header:hover .kt-blocks-accordion-icon-trigger, .kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basic ):not( .kt-accodion-icon-style-xclose ):not( .kt-accodion-icon-style-arrow ) .kt-blocks-accordion-header:focus .kt-blocks-accordion-icon-trigger {background:#ffffff;}.kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basic ):not( .kt-accodion-icon-style-xclose ):not( .kt-accodion-icon-style-arrow ) .kt-blocks-accordion-header:hover .kt-blocks-accordion-icon-trigger:after, .kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basic ):not( .kt-accodion-icon-style-xclose ):not( .kt-accodion-icon-style-arrow ) .kt-blocks-accordion-header:hover .kt-blocks-accordion-icon-trigger:before, .kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basic ):not( .kt-accodion-icon-style-xclose ):not( .kt-accodion-icon-style-arrow ) .kt-blocks-accordion-header:focus .kt-blocks-accordion-icon-trigger:after, .kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basic ):not( .kt-accodion-icon-style-xclose ):not( .kt-accodion-icon-style-arrow ) .kt-blocks-accordion-header:focus .kt-blocks-accordion-icon-trigger:before {background:#6c1d41;}.kt-accordion-id_a43093-f8 .kt-accordion-header-wrap .kt-blocks-accordion-header.kt-accordion-panel-active {color:#ffffff;background:#6c1d41;border-color:#6c1d41 #6c1d41 #6c1d41 #6c1d41;}.kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basiccircle ):not( .kt-accodion-icon-style-xclosecircle ):not( .kt-accodion-icon-style-arrowcircle ) .kt-blocks-accordion-header.kt-accordion-panel-active .kt-blocks-accordion-icon-trigger:after, .kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basiccircle ):not( .kt-accodion-icon-style-xclosecircle ):not( .kt-accodion-icon-style-arrowcircle ) .kt-blocks-accordion-header.kt-accordion-panel-active .kt-blocks-accordion-icon-trigger:before {background:#ffffff;}.kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basic ):not( .kt-accodion-icon-style-xclose ):not( .kt-accodion-icon-style-arrow ) .kt-blocks-accordion-header.kt-accordion-panel-active .kt-blocks-accordion-icon-trigger {background:#ffffff;}.kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basic ):not( .kt-accodion-icon-style-xclose ):not( .kt-accodion-icon-style-arrow ) .kt-blocks-accordion-header.kt-accordion-panel-active .kt-blocks-accordion-icon-trigger:after, .kt-accordion-id_a43093-f8:not( .kt-accodion-icon-style-basic ):not( .kt-accodion-icon-style-xclose ):not( .kt-accodion-icon-style-arrow ) .kt-blocks-accordion-header.kt-accordion-panel-active .kt-blocks-accordion-icon-trigger:before {background:#6c1d41;}<\/style>\n<div class=\"wp-block-kadence-accordion alignnone\"><div class=\"kt-accordion-wrap kt-accordion-wrap kt-accordion-id_a43093-f8 kt-accordion-has-6-panes kt-active-pane-0 kt-accordion-block kt-pane-header-alignment-left kt-accodion-icon-style-arrow kt-accodion-icon-side-right\" style=\"max-width:2000px\"><div class=\"kt-accordion-inner-wrap\" data-allow-multiple-open=\"false\" data-start-open=\"none\">\n<div class=\"wp-block-kadence-pane kt-accordion-pane kt-accordion-pane-2 kt-pane_ee6acc-64\"><div class=\"kt-accordion-header-wrap\"><button class=\"kt-blocks-accordion-header kt-acccordion-button-label-show\"><span class=\"kt-blocks-accordion-title-wrap\"><span class=\"kt-blocks-accordion-title\"><strong><strong><strong>GK HOMOSEXUALIT\u00c4T<\/strong><\/strong><\/strong><\/span><\/span><span class=\"kt-blocks-accordion-icon-trigger\"><\/span><\/button><\/div><div class=\"kt-accordion-panel\"><div class=\"kt-accordion-panel-inner\"><style id=\"kb-advancedheading_75628e-fa\">#kt-adv-heading_75628e-fa, #kt-adv-heading_75628e-fa .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_75628e-fa[data-kb-block=\"kb-adv-heading_75628e-fa\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_75628e-fa[data-kb-block=\"kb-adv-heading_75628e-fa\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-top:0px;padding-top:5px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_75628e-fa mark, #kt-adv-heading_75628e-fa .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_75628e-fa[data-kb-block=\"kb-adv-heading_75628e-fa\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<p class=\"kt-adv-heading_75628e-fa wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_75628e-fa\">Der <em>Gespr\u00e4chskreis (GK)<\/em>\u00a0<em>Homosexualit\u00e4t<\/em> traf sich das erste Mal am 13. April 1982 in den R\u00e4umen der Evangelischen Akademie. Die Veranstaltung lief unter dem Titel \u201aEvangelische Kirche Berlin-Brandenburg. Innere Mission und Hilfswerk. Gespr\u00e4chskreis Homosexualit\u00e4t\u2018. Da die Initiative auf positive Resonanz stie\u00df, begab man sich auf Raumsuche und kam fortan regelm\u00e4\u00dfig in der <em>Philippus-Apostel-Gemeinde<\/em> in Berlin Mitte, Charit\u00e9stra\u00dfe 2, zusammen. Nach f\u00fcnf Jahren, im Januar 1987, zog die Gruppe in die <em>Advent-Gemeinde<\/em> in Prenzlauer Berg, Dimitroffstra\u00dfe (heute Danziger Stra\u00dfe) 201\/203, um, wo sie bis heute besteht.<\/p>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_70e44b-d1\">#kt-adv-heading_70e44b-d1, #kt-adv-heading_70e44b-d1 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_70e44b-d1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_70e44b-d1\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_70e44b-d1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_70e44b-d1\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_70e44b-d1 mark, #kt-adv-heading_70e44b-d1 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_70e44b-d1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_70e44b-d1\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_70e44b-d1 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_70e44b-d1\">Ein m\u00e4nnlich dominierter Leitungskreis verantwortete und organisierte das Programm aus Gespr\u00e4chskreisen, Veranstaltungen und Ausfl\u00fcgen. Aus der Veranstaltungsreihe \u201aHomosexuelle Selbsthilfe\u2018 gingen 1983 die <em>Arbeitskreise (AK)<\/em>\u00a0<em>Homosexuelle Selbsthilfe \u2013 Schwule in der Kirche<\/em>\u00a0<em>(SiK)<\/em> und <em>Lesben in der Kirche<\/em>\u00a0<em>(LiK)<\/em> hervor. Obwohl der <em>GK Homosexualit\u00e4t<\/em> weniger aktivistisch als diese beiden AKs agierte, verstand er sich dennoch nicht als unpolitisch. Vielmehr wollten die Mitglieder mittels eines dialogischen Umgangs mit nicht queeren Menschen Aufkl\u00e4rung, Akzeptanz und Sichtbarkeit erreichen. So verstand sich der GK als Hilfsangebot und Safer Space zur pers\u00f6nlichen Problembew\u00e4ltigung sowie als Raum des Austauschs und der Begegnung. Das Programm sah entsprechende Gespr\u00e4chsrunden und Freizeitangebote wie gemeinsame Ausfl\u00fcge und R\u00fcstzeiten vor. Da die Gruppe jedoch auch offen und sichtbar f\u00fcr den nicht queeren Teil der Gemeinde sein wollte, gab es auch Programmpunkte, die vorrangig nichts mit queeren Themen zu tun hatten. Dazu wurden sogar Kirchenvertreter:innen als Referent:innen eingeladen. Der GK pr\u00e4sentierte sich somit als aktiver Teil der Kirchengemeinde, um \u201eBer\u00fchrungs\u00e4ngste\u201c [1] abzubauen. Und tats\u00e4chlich waren unter den Teilnehmer:innen solcher Veranstaltungen wohl Christ:innen und Nicht-Christ:innen, Staatsgegner:innen, Blockpartei- und SED-Mitglieder, Homosexuelle und Heterosexuelle.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_f041f7-bc\">#kt-adv-heading_f041f7-bc, #kt-adv-heading_f041f7-bc .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_f041f7-bc[data-kb-block=\"kb-adv-heading_f041f7-bc\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_f041f7-bc[data-kb-block=\"kb-adv-heading_f041f7-bc\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_f041f7-bc mark, #kt-adv-heading_f041f7-bc .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_f041f7-bc[data-kb-block=\"kb-adv-heading_f041f7-bc\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_f041f7-bc wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_f041f7-bc\">Ebenso offen wollte die Gruppe gegen\u00fcber queeren Menschen sein und betonte in ihren Programmheften immer wieder ihren Einsatz f\u00fcr die Emanzipation sowohl von Schwulen als auch von Lesben \u2013 Bisexualit\u00e4t oder Transgeschlechtlichkeit finden keine Erw\u00e4hnung. Trotzdem kamen spezifisch lesbische Themen &#8211; anders als schwule &#8211; in den Programmen kaum vor. Am deutlichsten wird diese Ambivalenz wohl im Programm f\u00fcr das erste Halbjahr 1988 [2]: W\u00e4hrend einerseits die F\u00f6rderung von Lesben und Schwulen betont wird, steht der Programmpunkt am 09. Februar 1988 unter dem Titel: \u201eLiK stellen sich unseren Fragen\u201c. Es kann vermutet werden, dass sich \u201euns\u201c nicht auf lesbischen Frauen bezieht. So verwundert es auch nicht, dass die Gruppenabende und Veranstaltungen realiter nur vereinzelt von solchen besucht wurden.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_a3d44a-48\">#kt-adv-heading_a3d44a-48, #kt-adv-heading_a3d44a-48 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_a3d44a-48[data-kb-block=\"kb-adv-heading_a3d44a-48\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_a3d44a-48[data-kb-block=\"kb-adv-heading_a3d44a-48\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_a3d44a-48 mark, #kt-adv-heading_a3d44a-48 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_a3d44a-48[data-kb-block=\"kb-adv-heading_a3d44a-48\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_a3d44a-48 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_a3d44a-48\">Gleichwohl zeigt sich hierin sowie in weiteren Programmheften die Vernetzung der Gruppe zu anderen queeren R\u00e4umen in Berlin. Sie kooperierte nicht nur mit den LiK und den anderen kirchlichen AKs, sondern ebenso mit Charlotte von Mahlsdorf. In ihr <em>Gr\u00fcnderzeitmuseum<\/em>\u00a0[3] wurden mehrere Ausfl\u00fcge unternommen und 1987 bot es sich sogar an, einen Vortrag \u00fcber die\u00a0<em>Mulackritze\u00a0<\/em>vor Ort zu organisieren. Au\u00dferdem werben die sp\u00e4teren Programme nicht nur f\u00fcr das lesbisch-schwule Caf\u00e9 <em>Binokel<\/em>, sondern verweisen auch auf den <em>Sonntags-Club<\/em> [4], der einigen anderen Teilen der queeren Gruppierungen im kirchlichen Raum ansonsten zu staatsnah erschienen.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_452a6f-07\">#kt-adv-heading_452a6f-07, #kt-adv-heading_452a6f-07 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_452a6f-07[data-kb-block=\"kb-adv-heading_452a6f-07\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_452a6f-07[data-kb-block=\"kb-adv-heading_452a6f-07\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:10px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_452a6f-07 mark, #kt-adv-heading_452a6f-07 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_452a6f-07[data-kb-block=\"kb-adv-heading_452a6f-07\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_452a6f-07 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_452a6f-07\">[1] Schwules Museum, Berlin: GK Homosexualit\u00e4t &#8211; Programm 1989, Sammlung DDR Kirchliche AKs Homosexualit\u00e4t, Mappe Nr. 1 &#8211; Gespr\u00e4chskreis Homosexualit\u00e4t.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_572b6f-3f\">#kt-adv-heading_572b6f-3f, #kt-adv-heading_572b6f-3f .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_572b6f-3f[data-kb-block=\"kb-adv-heading_572b6f-3f\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_572b6f-3f[data-kb-block=\"kb-adv-heading_572b6f-3f\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_572b6f-3f mark, #kt-adv-heading_572b6f-3f .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_572b6f-3f[data-kb-block=\"kb-adv-heading_572b6f-3f\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_572b6f-3f wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_572b6f-3f\">[2] Schwules Museum, Berlin: GK Homosexualit\u00e4t &#8211; Programm 1. Halbjahr 1988, Sammlung DDR Kirchliche AKs Homosexualit\u00e4t, Mappe Nr. 1 &#8211; Gespr\u00e4chskreis Homosexualit\u00e4t.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_1943af-c7\">#kt-adv-heading_1943af-c7, #kt-adv-heading_1943af-c7 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_1943af-c7[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1943af-c7\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_1943af-c7[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1943af-c7\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_1943af-c7 mark, #kt-adv-heading_1943af-c7 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_1943af-c7[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1943af-c7\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}.kt-adv-heading_1943af-c7[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1943af-c7\"] a, .kt-adv-heading-link_1943af-c7, .kt-adv-heading-link_1943af-c7 .kt-adv-heading_1943af-c7[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1943af-c7\"]{color:#000000;}.kt-adv-heading_1943af-c7[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1943af-c7\"] a:hover, .kt-adv-heading-link_1943af-c7:hover, .kt-adv-heading-link_1943af-c7:hover .kt-adv-heading_1943af-c7[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1943af-c7\"]{color:#86bea8;}.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_1943af-c7[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1943af-c7\"] a, a.kb-advanced-heading-link.kt-adv-heading-link_1943af-c7{text-decoration:underline;}.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_1943af-c7[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1943af-c7\"] a:hover, a.kb-advanced-heading-link.kt-adv-heading-link_1943af-c7:hover{text-decoration:underline;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_1943af-c7 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color hls-underline\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_1943af-c7\">[3] s. <a href=\"https:\/\/sexhistory-berlin.de\/?page_id=419\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Au\u00dferkirchliche<\/a> R\u00e4ume<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_9bab7c-e1\">#kt-adv-heading_9bab7c-e1, #kt-adv-heading_9bab7c-e1 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_9bab7c-e1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_9bab7c-e1\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_9bab7c-e1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_9bab7c-e1\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_9bab7c-e1 mark, #kt-adv-heading_9bab7c-e1 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_9bab7c-e1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_9bab7c-e1\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}.kt-adv-heading_9bab7c-e1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_9bab7c-e1\"] a, .kt-adv-heading-link_9bab7c-e1, .kt-adv-heading-link_9bab7c-e1 .kt-adv-heading_9bab7c-e1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_9bab7c-e1\"]{color:#000000;}.kt-adv-heading_9bab7c-e1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_9bab7c-e1\"] a:hover, .kt-adv-heading-link_9bab7c-e1:hover, .kt-adv-heading-link_9bab7c-e1:hover .kt-adv-heading_9bab7c-e1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_9bab7c-e1\"]{color:#86bea8;}.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_9bab7c-e1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_9bab7c-e1\"] a, a.kb-advanced-heading-link.kt-adv-heading-link_9bab7c-e1{text-decoration:underline;}.wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_9bab7c-e1[data-kb-block=\"kb-adv-heading_9bab7c-e1\"] a:hover, a.kb-advanced-heading-link.kt-adv-heading-link_9bab7c-e1:hover{text-decoration:underline;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_9bab7c-e1 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color hls-underline\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_9bab7c-e1\">[3] s. <a href=\"https:\/\/sexhistory-berlin.de\/?page_id=419\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Au\u00dferkirchliche<\/a> R\u00e4ume<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_10b78d-64\">#kt-adv-heading_10b78d-64, #kt-adv-heading_10b78d-64 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_10b78d-64[data-kb-block=\"kb-adv-heading_10b78d-64\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_10b78d-64[data-kb-block=\"kb-adv-heading_10b78d-64\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:10px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_10b78d-64 mark, #kt-adv-heading_10b78d-64 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_10b78d-64[data-kb-block=\"kb-adv-heading_10b78d-64\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_10b78d-64 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_10b78d-64\"><strong>Literatur: <\/strong><\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_967042-a2\">#kt-adv-heading_967042-a2, #kt-adv-heading_967042-a2 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_967042-a2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_967042-a2\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_967042-a2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_967042-a2\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_967042-a2 mark, #kt-adv-heading_967042-a2 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_967042-a2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_967042-a2\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_967042-a2 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_967042-a2\">K\u00f6rzend\u00f6rfer, Marinka: Getrennt k\u00e4mpfen, vereint zuschlagen? Das Verh\u00e4ltnis von Lesben und Schwulen innerhalb der B\u00fcrgerInnenrechts-Bewegung(en) in der DDR, in: Heinrich-B\u00f6ll-Stiftung Sachsen-Anhalt, LSDV Sachsen-Anhalt (Hg.): Lesben und Schwule in der DDR. Tagungsdokumentation, Halle 2008, S. 83-87.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_8816ef-9b\">#kt-adv-heading_8816ef-9b, #kt-adv-heading_8816ef-9b .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_8816ef-9b[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8816ef-9b\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_8816ef-9b[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8816ef-9b\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_8816ef-9b mark, #kt-adv-heading_8816ef-9b .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_8816ef-9b[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8816ef-9b\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_8816ef-9b wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_8816ef-9b\">Schmidt, Kristine: Lesben und Schwule in der Kirche, in: Dobler, Jens: Verzaubert in Nord-Ost: die Geschichte der Berliner Lesben und Schwulen in Prenzlauer Berg, Pankow und Wei\u00dfensee, Berlin 2009, S. 198-220.<\/h3>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-kadence-pane kt-accordion-pane kt-accordion-pane-3 kt-pane_df0190-ac\"><div class=\"kt-accordion-header-wrap\"><button class=\"kt-blocks-accordion-header kt-acccordion-button-label-show\"><span class=\"kt-blocks-accordion-title-wrap\"><span class=\"kt-blocks-accordion-title\"><strong>LESBEN IN DER KIRCHE<\/strong><\/span><\/span><span class=\"kt-blocks-accordion-icon-trigger\"><\/span><\/button><\/div><div class=\"kt-accordion-panel\"><div class=\"kt-accordion-panel-inner\"><style id=\"kb-advancedheading_f935d8-3d\">#kt-adv-heading_f935d8-3d, #kt-adv-heading_f935d8-3d .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_f935d8-3d[data-kb-block=\"kb-adv-heading_f935d8-3d\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_f935d8-3d[data-kb-block=\"kb-adv-heading_f935d8-3d\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-top:0px;padding-top:5px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_f935d8-3d mark, #kt-adv-heading_f935d8-3d .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_f935d8-3d[data-kb-block=\"kb-adv-heading_f935d8-3d\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_f935d8-3d wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_f935d8-3d\">Der <em>Arbeitskreis (AK) Homosexuelle Selbsthilfe \u2013 Lesben in der Kirche (LiK)<\/em> war die erste und jahrelang einzige Gruppe speziell f\u00fcr homosexuelle Frauen. Ansto\u00df f\u00fcr die Initiierung war wohl das am 25. M\u00e4rz 1982 erlassene Wehrdienstgesetz, nach dem auch Frauen im Fall der Mobilmachung in der <em>Nationalen Volksarmee<\/em>\u00a0h\u00e4tten dienen sollen. Um M\u00f6glichkeiten des Protests und der Verweigerung zu diskutieren, trafen sich daraufhin 16 Frauen in einer Privatwohnung, die sich zuvor nur oberfl\u00e4chlich aus Caf\u00e9s und Kneipen kannten. Obwohl die Zusammenkunft vom <em>Staatssicherheitsdienst <\/em>aufgel\u00f6st wurde, sollte es nicht das letzte Treffen der entstehenden Gruppe sein. Parallel dazu besuchten zwei Lesben mehrere Sitzungen der vom <em>Gespr\u00e4chskreis (GK)\u00a0Homosexualit\u00e4t <\/em>organisierten \u201aHomosexuellen Selbsthilfe\u2018, die sie jedoch als \u00e4u\u00dferst m\u00e4nnlich dominiert empfanden, woraufhin der Wunsch nach einer eigenen Organisation wuchs.\u00a0Die Suche nach einem Raum in den evangelischen Gemeinden Ostberlins, in dem sich die Gruppe endlich offiziell h\u00e4tte treffen k\u00f6nnen, blieb jedoch zun\u00e4chst erfolglos.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_641cd8-59\">#kt-adv-heading_641cd8-59, #kt-adv-heading_641cd8-59 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_641cd8-59[data-kb-block=\"kb-adv-heading_641cd8-59\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_641cd8-59[data-kb-block=\"kb-adv-heading_641cd8-59\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_641cd8-59 mark, #kt-adv-heading_641cd8-59 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_641cd8-59[data-kb-block=\"kb-adv-heading_641cd8-59\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_641cd8-59 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_641cd8-59\">Dank der Vernetzung mit den <em>Schwulen in der Kirche(SiK)<\/em>, die eng mit der Friedensgruppe der <em>Samariter-Gemeinde<\/em> zusammenarbeiteten, konnten die <em>LiK<\/em> ab 1983 aber zumindest an der <em>Friedenswerkstatt <\/em>teilnehmen. Diese j\u00e4hrliche Veranstaltung auf dem Gel\u00e4nde der <em>Erl\u00f6ser-Gemeinde<\/em>\u00a0in Rummelsburg bot ein diverses Programm von Diskussionsrunden, Ausstellungen und Lesungen an. Es waren zudem verschiedene (Friedens-) Gruppen mit St\u00e4nden vertreten, die zwischen 1982 und 1987 jedes Jahr 1500-3000 Besucher:innen anzogen. Somit konnten die <em>LiK<\/em> hier einer etwas weiteren \u00d6ffentlichkeit, die nicht einmal nur auf die evangelischen Gemeinden beschr\u00e4nkt war, ihre Anliegen pr\u00e4sentieren und sichtbar werden.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_15a3c4-56\">#kt-adv-heading_15a3c4-56, #kt-adv-heading_15a3c4-56 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_15a3c4-56[data-kb-block=\"kb-adv-heading_15a3c4-56\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_15a3c4-56[data-kb-block=\"kb-adv-heading_15a3c4-56\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_15a3c4-56 mark, #kt-adv-heading_15a3c4-56 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_15a3c4-56[data-kb-block=\"kb-adv-heading_15a3c4-56\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_15a3c4-56 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_15a3c4-56\">W\u00e4hrend der <em>Friedenswerkstatt <\/em>1983 gelang es den <em>LiK<\/em> au\u00dferdem, einen Raum f\u00fcr regelm\u00e4\u00dfige Treffen in der <em>Philippus-Gemeinde<\/em> in Alt-H\u00f6hensch\u00f6nhausen, Treffurter Stra\u00dfe 10, zu organisieren. Dort trafen sie sich alle zwei Wochen, bis sie Mitte 1984 die Zusage f\u00fcr die zentraler gelegenen R\u00e4umlichkeiten der <em>Gethsemane-Gemeinde<\/em>\u00a0in Prenzlauer Berg, Gethsemanestra\u00dfe 9, bekamen. Obwohl sich die Kommunikation mit der Gemeindeleitung wohl recht schwierig gestaltete und diese Zusage halbj\u00e4hrlich erneuert werden musste, waren die <em>LiK<\/em>\u00a0hier bis zu ihrer Aufl\u00f6sung 1989\/90 ans\u00e4ssig.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_c9fd72-d6\">#kt-adv-heading_c9fd72-d6, #kt-adv-heading_c9fd72-d6 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_c9fd72-d6[data-kb-block=\"kb-adv-heading_c9fd72-d6\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_c9fd72-d6[data-kb-block=\"kb-adv-heading_c9fd72-d6\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_c9fd72-d6 mark, #kt-adv-heading_c9fd72-d6 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_c9fd72-d6[data-kb-block=\"kb-adv-heading_c9fd72-d6\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_c9fd72-d6 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_c9fd72-d6\">Im Vergleich zu den anderen kirchlichen Gruppen waren die <em>LiK<\/em> weniger hierarchisch strukturiert. So gab es keine Gruppenleitung, sondern lediglich einen Vorbereitungskreis, der das Programm organisierte. Auch bei sogenannten Eingaben, also Beschwerdebriefen, an staatliche Institutionen, die ein wichtiger Teil des Aktivismus der Gruppe waren, unterzeichneten immer alle anwesenden Frauen. Zus\u00e4tzlich war die Erstunterzeichnerin jedes Mal eine andere Person, da meist lediglich diese zu Gespr\u00e4chen eingeladen wurde. Diesen Einladungen kamen die <em>LiK <\/em>jedoch zus\u00e4tzlich immer als Gruppe nach, obwohl dies unerw\u00fcnscht war.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_2e6a14-13\">#kt-adv-heading_2e6a14-13, #kt-adv-heading_2e6a14-13 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_2e6a14-13[data-kb-block=\"kb-adv-heading_2e6a14-13\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_2e6a14-13[data-kb-block=\"kb-adv-heading_2e6a14-13\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_2e6a14-13 mark, #kt-adv-heading_2e6a14-13 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_2e6a14-13[data-kb-block=\"kb-adv-heading_2e6a14-13\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_2e6a14-13 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_2e6a14-13\">Neben politischem Aktivismus f\u00fcr Homosexuellenrechte, Gleichberechtigung und mehr \u00f6ffentliche Sichtbarkeit weiblicher Homosexualit\u00e4t, war es den <em>LiK<\/em> ein Anliegen, einen sicheren Raum f\u00fcr Aufkl\u00e4rung, Beratung, Austausch und Beziehungsf\u00f6rderung zu schaffen. Sie wollten einen gemeinschaftlichen Raum kreieren, der zur Freizeitgestaltung, aber auch zu Diskussionen einlud. So setzten sie sich w\u00e4hrend ihrer Treffen h\u00e4ufig mit der weiblichen Sozialisation und gesellschaftlichen Strukturen auseinander, die ihre Mehrfachdiskriminierung bedingten.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_8705bf-b2\">#kt-adv-heading_8705bf-b2, #kt-adv-heading_8705bf-b2 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_8705bf-b2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8705bf-b2\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_8705bf-b2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8705bf-b2\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_8705bf-b2 mark, #kt-adv-heading_8705bf-b2 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_8705bf-b2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8705bf-b2\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_8705bf-b2 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_8705bf-b2\">Die wohl bekannteste Aktion der <em>LiK<\/em> war ihr Besuch der Gedenkst\u00e4tte Ravensbr\u00fcck. In dem fr\u00fcheren Konzentrationslager\u00a0wollte die Gruppe 1984 den homosexuellen und speziell lesbischen Opfern des Nationalsozialismus gedenken. Ein Jahr zuvor fand bereits eine \u00e4hnliche Aktion queerer Menschen in der Gedenkst\u00e4tte Buchenwald statt. Nachdem sich die <em>LiK<\/em> mit ihrem Anliegen offiziell anmeldeten, konnten sie ihren Kranz zun\u00e4chst ohne Hindernisse niederlegen und einen G\u00e4st:innenbucheintrag verfassen: \u201eUnsere Gedanken gelten allen Frauen, die im Konzentrationslager Ravensbr\u00fcck ihr Leben lassen mussten und gelitten haben, insbesondere unseren lesbischen Schwestern. Au\u00dferdem gedenken wir allen Frauen, die noch heute unter Faschismus und Unterdr\u00fcckung leiden m\u00fcssen. Arbeitskreis Homosexuelle Selbsthilfe Berlin \u2013 Lesben in der Kirche.\u201c Sowohl dieser Eintrag als auch der Kranz mit einer \u00e4hnlichen Schleifeninschrift wurden daraufhin umgehend entfernt, wie einige Frauen bei einem erneuten Besuch in den Tagen darauf feststellen mussten.\u00a0<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_fe7306-08\">#kt-adv-heading_fe7306-08, #kt-adv-heading_fe7306-08 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_fe7306-08[data-kb-block=\"kb-adv-heading_fe7306-08\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_fe7306-08[data-kb-block=\"kb-adv-heading_fe7306-08\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_fe7306-08 mark, #kt-adv-heading_fe7306-08 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_fe7306-08[data-kb-block=\"kb-adv-heading_fe7306-08\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_fe7306-08 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_fe7306-08\">Ein Jahr sp\u00e4ter wagten elf Lesben der Gruppe zum 40. Jahrestag der Befreiung des KZ Ravensbr\u00fcck einen zweiten, deutlich sichtbareren Anlauf. Die gro\u00dfe \u00d6ffentlichkeit, die eine derartige Aktion an diesem Tag in der Gedenkst\u00e4tte auf sich gezogen h\u00e4tte, sorgte jedoch daf\u00fcr, dass die von der Blumenverk\u00e4uferin des Kranzes verratenen Frauen am Bahnhof Ravensbr\u00fcck von mehreren Polizisten abgefangen wurden. Nach ihrer Verhaftung wurden sie gewaltsam \u2013 sprachlich und physisch \u2013 in ein nahegelegenes, leeres Schulgeb\u00e4ude verschleppt und dort stundenlang verh\u00f6rt. Nach diesem Einsch\u00fcchterungsversuch wurden die Frauen freigelassen, woraufhin sie ein Erinnerungsprotokoll [1] sowie eine Eingabe an das Ministerium des Inneren wegen der \u201eUnmenschlichen Behandlung durch Polizeibeamte\u201c verfassten.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_a31d93-33\">#kt-adv-heading_a31d93-33, #kt-adv-heading_a31d93-33 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_a31d93-33[data-kb-block=\"kb-adv-heading_a31d93-33\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_a31d93-33[data-kb-block=\"kb-adv-heading_a31d93-33\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_a31d93-33 mark, #kt-adv-heading_a31d93-33 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_a31d93-33[data-kb-block=\"kb-adv-heading_a31d93-33\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_a31d93-33 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_a31d93-33\">Schlie\u00dflich zeigt die Aktion nicht nur die Unerw\u00fcnschtheit von (lesbischem) Aktivismus und von homosexuellen Menschen als Teil der sozialistischen Erinnerungskultur und damit auch der Mehrheitsgesellschaft, sondern vor allem den Willen der <em>LiK<\/em>, speziell weibliche Homosexualit\u00e4t auf \u00f6ffentlicher sowie politischer Ebene sichtbar zu machen. Dabei ging es letztlich darum, mit gemeinschaftlicher St\u00e4rke aus dem selbstgeschaffenen, subversiven Raum des AKs herauszutreten und den Raum der Mehrheitsgesellschaft und den gesamtgesellschaftlichen Diskursraum f\u00fcr Lesben und ihre Identit\u00e4t zu \u00f6ffnen und in Teilen sogar anzueignen.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_de363c-29\">#kt-adv-heading_de363c-29, #kt-adv-heading_de363c-29 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_de363c-29[data-kb-block=\"kb-adv-heading_de363c-29\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_de363c-29[data-kb-block=\"kb-adv-heading_de363c-29\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:10px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_de363c-29 mark, #kt-adv-heading_de363c-29 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_de363c-29[data-kb-block=\"kb-adv-heading_de363c-29\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_de363c-29 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_de363c-29\">[1] Schwules Museum, Berlin: Erinnerungsprotokoll, Sammlung Kirchliche AKs Homosexualit\u00e4t, Mappe Nr. 2 &#8211; Lesben in der Kirche.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_2208e8-ae\">#kt-adv-heading_2208e8-ae, #kt-adv-heading_2208e8-ae .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_2208e8-ae[data-kb-block=\"kb-adv-heading_2208e8-ae\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_2208e8-ae[data-kb-block=\"kb-adv-heading_2208e8-ae\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:10px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_2208e8-ae mark, #kt-adv-heading_2208e8-ae .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_2208e8-ae[data-kb-block=\"kb-adv-heading_2208e8-ae\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_2208e8-ae wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_2208e8-ae\"><strong>Literatur: <\/strong><\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_2bcf65-6c\">#kt-adv-heading_2bcf65-6c, #kt-adv-heading_2bcf65-6c .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_2bcf65-6c[data-kb-block=\"kb-adv-heading_2bcf65-6c\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_2bcf65-6c[data-kb-block=\"kb-adv-heading_2bcf65-6c\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_2bcf65-6c mark, #kt-adv-heading_2bcf65-6c .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_2bcf65-6c[data-kb-block=\"kb-adv-heading_2bcf65-6c\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_2bcf65-6c wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_2bcf65-6c\">Kenawi, Samirah: Die Ersten werden die Letzten sein. Thesen zur Lesbenbewegung in der DDR, in: Heinrich-B\u00f6ll-Stiftung Sachsen-Anhalt, LSDV Sachsen-Anhalt (Hg.): Lesben und Schwule in der DDR. Tagungsdokumentation, Halle 2008, S. 57-66.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_0927c5-35\">#kt-adv-heading_0927c5-35, #kt-adv-heading_0927c5-35 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_0927c5-35[data-kb-block=\"kb-adv-heading_0927c5-35\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_0927c5-35[data-kb-block=\"kb-adv-heading_0927c5-35\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_0927c5-35 mark, #kt-adv-heading_0927c5-35 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_0927c5-35[data-kb-block=\"kb-adv-heading_0927c5-35\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_0927c5-35 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_0927c5-35\">K\u00f6rzend\u00f6rfer, Marinka: Getrennt k\u00e4mpfen, vereint zuschlagen? Das Verh\u00e4ltnis von Lesben und Schwulen innerhalb der B\u00fcrgerInnenrechts-Bewegung(en) in der DDR, in: Heinrich-B\u00f6ll-Stiftung Sachsen-Anhalt, LSDV Sachsen-Anhalt (Hg.): Lesben und Schwule in der DDR. Tagungsdokumentation, Halle 2008, S. 83-87.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_1777a6-63\">#kt-adv-heading_1777a6-63, #kt-adv-heading_1777a6-63 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_1777a6-63[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1777a6-63\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_1777a6-63[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1777a6-63\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_1777a6-63 mark, #kt-adv-heading_1777a6-63 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_1777a6-63[data-kb-block=\"kb-adv-heading_1777a6-63\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_1777a6-63 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_1777a6-63\">Krautz, Stefanie: Lesbisches Engagement in Ost-Berlin (Wissenschaftliche Beitr\u00e4ge aus dem Tectum Verlag, Reihe Geschichtswissenschaft, Bd. 5), Marburg 2009.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_a181c9-f2\">#kt-adv-heading_a181c9-f2, #kt-adv-heading_a181c9-f2 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_a181c9-f2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_a181c9-f2\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_a181c9-f2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_a181c9-f2\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_a181c9-f2 mark, #kt-adv-heading_a181c9-f2 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_a181c9-f2[data-kb-block=\"kb-adv-heading_a181c9-f2\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_a181c9-f2 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_a181c9-f2\">Schmidt, Kristine: Lesben und Schwule in der Kirche, in: Dobler, Jens: Verzaubert in Nord-Ost: die Geschichte der Berliner Lesben und Schwulen in Prenzlauer Berg, Pankow und Wei\u00dfensee, Berlin 2009, S. 198-220.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_a52a9d-4b\">#kt-adv-heading_a52a9d-4b, #kt-adv-heading_a52a9d-4b .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_a52a9d-4b[data-kb-block=\"kb-adv-heading_a52a9d-4b\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_a52a9d-4b[data-kb-block=\"kb-adv-heading_a52a9d-4b\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_a52a9d-4b mark, #kt-adv-heading_a52a9d-4b .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_a52a9d-4b[data-kb-block=\"kb-adv-heading_a52a9d-4b\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_a52a9d-4b wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_a52a9d-4b\">Sillge, Ursula: Unsichtbare Frauen. Lesben und ihre Emanzipation in der DDR, Berlin 1991.<\/h3>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-kadence-pane kt-accordion-pane kt-accordion-pane-4 kt-pane_085057-e7\"><div class=\"kt-accordion-header-wrap\"><button class=\"kt-blocks-accordion-header kt-acccordion-button-label-show\"><span class=\"kt-blocks-accordion-title-wrap\"><span class=\"kt-blocks-accordion-title\"><strong><strong>SCHWULE IN DER KIRCHE<\/strong><\/strong><\/span><\/span><span class=\"kt-blocks-accordion-icon-trigger\"><\/span><\/button><\/div><div class=\"kt-accordion-panel\"><div class=\"kt-accordion-panel-inner\"><style id=\"kb-advancedheading_8b4ee1-5d\">#kt-adv-heading_8b4ee1-5d, #kt-adv-heading_8b4ee1-5d .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_8b4ee1-5d[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8b4ee1-5d\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_8b4ee1-5d[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8b4ee1-5d\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-top:0px;padding-top:5px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_8b4ee1-5d mark, #kt-adv-heading_8b4ee1-5d .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_8b4ee1-5d[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8b4ee1-5d\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_8b4ee1-5d wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_8b4ee1-5d\">Ab Juli 1983 traf sich der <em>Arbeitskreis (AK) Homosexuelle Selbsthilfe \u2013 Schwule in der Kirche (SiK)<\/em> in der <em>Bekenntnisgemeinde\u00a0<\/em>in Alt-Treptow, Plesser Stra\u00dfe 3-4, wo er bis zur Wende bestand. Die Gruppe formierte sich aus der Veranstaltungsreihe \u201aHomosexuelle Selbsthilfe\u2018 des <em>GK Homosexualit\u00e4t<\/em> und wollte sich spezifisch schwulen Themen widmen. Dabei waren die <em>SiK <\/em>politisch \u00e4u\u00dferst aktiv und kritisch. Sie diskutierten die gesellschaftlichen Strukturen, die die Diskriminierung homosexueller Menschen bedingten, kritisierten offen die Nicht-Integration und Nicht-Sichtbarkeit von Homosexualit\u00e4t in der Mehrheitsgesellschaft und strebten nach Aufkl\u00e4rung und Information \u2013 sowohl innerhalb der Gruppe als auch \u00fcber ihre Grenzen hinaus. Sie waren zudem Teil der Friedensbewegung und arbeiteten dazu als inoffizielle Untergruppe der Friedensaktivist:innen der <em>Samariter Gemeinde<\/em> in Friedrichshain eng mit deren Pfarrer zusammen.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_8538f5-ba\">#kt-adv-heading_8538f5-ba, #kt-adv-heading_8538f5-ba .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_8538f5-ba[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8538f5-ba\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_8538f5-ba[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8538f5-ba\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_8538f5-ba mark, #kt-adv-heading_8538f5-ba .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_8538f5-ba[data-kb-block=\"kb-adv-heading_8538f5-ba\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_8538f5-ba wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_8538f5-ba\">Sie waren au\u00dferdem mit verschiedenen anderen queeren Gruppierungen vernetzt. Nach dem Vorbild der <em>LiK\u00a0<\/em>plante der AK sogar ebenfalls einen KZ-Besuch mit Kranzniederlegung, der \u00f6ffentliche Sichtbarkeit schaffen und Einfluss auf die Erinnerungskultur nehmen sollte. Ziel war die KZ-Gedenkst\u00e4tte Sachsenhausen. Die Aktion wurde jedoch im Vorfeld verboten, so dass lediglich der eigentlich im Anschluss geplante Gottesdienst in der Erl\u00f6serkirche in Rummelsburg stattfinden konnte, an dem etwa 100 Personen teilnahmen, darunter auch viele aus den drei weiteren Berliner AKs.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_663e1a-5d\">#kt-adv-heading_663e1a-5d, #kt-adv-heading_663e1a-5d .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_663e1a-5d[data-kb-block=\"kb-adv-heading_663e1a-5d\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_663e1a-5d[data-kb-block=\"kb-adv-heading_663e1a-5d\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:10px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_663e1a-5d mark, #kt-adv-heading_663e1a-5d .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_663e1a-5d[data-kb-block=\"kb-adv-heading_663e1a-5d\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_663e1a-5d wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_663e1a-5d\"><strong>Literatur: <\/strong><\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_cfb02b-d0\">#kt-adv-heading_cfb02b-d0, #kt-adv-heading_cfb02b-d0 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_cfb02b-d0[data-kb-block=\"kb-adv-heading_cfb02b-d0\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_cfb02b-d0[data-kb-block=\"kb-adv-heading_cfb02b-d0\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:0px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_cfb02b-d0 mark, #kt-adv-heading_cfb02b-d0 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_cfb02b-d0[data-kb-block=\"kb-adv-heading_cfb02b-d0\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_cfb02b-d0 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_cfb02b-d0\">Schmidt, Kristine: Lesben und Schwule in der Kirche, in: Dobler, Jens: Verzaubert in Nord-Ost: die Geschichte der Berliner Lesben und Schwulen in Prenzlauer Berg, Pankow und Wei\u00dfensee, Berlin 2009, S. 198-220.<\/h3>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-kadence-pane kt-accordion-pane kt-accordion-pane-5 kt-pane_149b40-a2\"><div class=\"kt-accordion-header-wrap\"><button class=\"kt-blocks-accordion-header kt-acccordion-button-label-show\"><span class=\"kt-blocks-accordion-title-wrap\"><span class=\"kt-blocks-accordion-title\"><strong><strong>SCHWULE JUGENDGRUPPE DER SCHWULEN IN DER KIRCHE<\/strong><\/strong><\/span><\/span><span class=\"kt-blocks-accordion-icon-trigger\"><\/span><\/button><\/div><div class=\"kt-accordion-panel\"><div class=\"kt-accordion-panel-inner\"><style id=\"kb-advancedheading_b28c68-3e\">#kt-adv-heading_b28c68-3e, #kt-adv-heading_b28c68-3e .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_b28c68-3e[data-kb-block=\"kb-adv-heading_b28c68-3e\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_b28c68-3e[data-kb-block=\"kb-adv-heading_b28c68-3e\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-top:0px;padding-top:5px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_b28c68-3e mark, #kt-adv-heading_b28c68-3e .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_b28c68-3e[data-kb-block=\"kb-adv-heading_b28c68-3e\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_b28c68-3e wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_b28c68-3e\">Die\u00a0<em>Schwule Jugendgruppe<\/em> war eine Jugendorganisation des <em>Arbeitskreises Homosexualit\u00e4t \u2013 Schwule in der Kirche (SiK)<\/em>. Sie traf sich regelm\u00e4\u00dfig in den R\u00e4umen der <em>Jungen Gemeinde (JG) Baumschulenweg<\/em> in der Baumschulenstra\u00dfe 82, einer oppositionellen Jugendarbeitsgruppe der evangelischen Kirche, in der junge systemkritische Christ:innen zusammenkamen. Aus einem Programm der <em>Schwulen Jugendgruppe<\/em> von 1987 [1] geht hervor, dass die Gruppe sowohl mit den <em>Lesben in der Kirche<\/em> als auch mit Charlotte von Mahlsdorf vernetzt war und kooperierte. So gab es gegenseitige Besuche, bei denen man mehr voneinander erfahren sowie Perspektiven und Erfahrungen austauschen wollte.\u00a0<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_891ac9-2d\">#kt-adv-heading_891ac9-2d, #kt-adv-heading_891ac9-2d .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_891ac9-2d[data-kb-block=\"kb-adv-heading_891ac9-2d\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_891ac9-2d[data-kb-block=\"kb-adv-heading_891ac9-2d\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:10px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_891ac9-2d mark, #kt-adv-heading_891ac9-2d .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_891ac9-2d[data-kb-block=\"kb-adv-heading_891ac9-2d\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_891ac9-2d wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_891ac9-2d\">[1] Schwules Museum, Berlin: Schwule Jugendgruppe &#8211; Programm 1987, Sammlung Kirchliche AKs Homosexualit\u00e4t, Mappe Nr. 3a &#8211; Schwule in der Kirche (Bekenntnisgemeinde, Plesserstra\u00dfe, Treptow).<\/h3>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-kadence-pane kt-accordion-pane kt-accordion-pane-6 kt-pane_4530a0-41\"><div class=\"kt-accordion-header-wrap\"><button class=\"kt-blocks-accordion-header kt-acccordion-button-label-show\"><span class=\"kt-blocks-accordion-title-wrap\"><span class=\"kt-blocks-accordion-title\"><strong><strong>LESBISCH-SCHWULES CAF\u00c9 BINOKEL<\/strong><\/strong><\/span><\/span><span class=\"kt-blocks-accordion-icon-trigger\"><\/span><\/button><\/div><div class=\"kt-accordion-panel\"><div class=\"kt-accordion-panel-inner\"><style id=\"kb-advancedheading_78c12e-41\">#kt-adv-heading_78c12e-41, #kt-adv-heading_78c12e-41 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_78c12e-41[data-kb-block=\"kb-adv-heading_78c12e-41\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_78c12e-41[data-kb-block=\"kb-adv-heading_78c12e-41\"]{font-size:14px;line-height:20px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-top:0px;padding-top:5px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_78c12e-41 mark, #kt-adv-heading_78c12e-41 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_78c12e-41[data-kb-block=\"kb-adv-heading_78c12e-41\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_78c12e-41 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_78c12e-41\">Nachdem der studentische <em>Arbeitskreis (AK) Homosexualit\u00e4t<\/em> der <em>Evangelischen Studierendengemeinde<\/em>\u00a0<em>(ESG)\u00a0<\/em>1987 die Arbeit einstellte, fand sich rasch eine alternative Nutzung der nun freigewordenen R\u00e4umlichkeiten in der <em>ESG<\/em>-Wohnung in der Invalidenstra\u00dfe 4. Noch im selben Jahr \u00f6ffnete das unter anderem von den <em>Schwulen in der Kirche<\/em> initiierte schwul-lesbische Caf\u00e9 <em>Binokel<\/em> das erste Mal seine Pforten f\u00fcr die queeren Menschen Berlins. Beworben wurde der Treffpunkt vor allem in den Programmen verschiedener kirchlicher Gruppen [1]. Das <em>Binokel<\/em> bot Raum f\u00fcr gem\u00fctliche Gespr\u00e4che bei Tee und Kaffee, lud aber auch zu Tanz und Musik oder literarischen Veranstaltungen ein.<\/h3>\n\n\n<style id=\"kb-advancedheading_60f118-27\">#kt-adv-heading_60f118-27, #kt-adv-heading_60f118-27 .wp-block-kadence-advancedheading, .wp-block-kadence-advancedheading.kt-adv-heading_60f118-27[data-kb-block=\"kb-adv-heading_60f118-27\"], .kadence-advanced-heading-wrapper .kt-adv-heading_60f118-27[data-kb-block=\"kb-adv-heading_60f118-27\"]{font-size:10px;line-height:15px;text-transform:none;letter-spacing:-0.2px;margin-bottom:0px;padding-top:10px;padding-right:5px;padding-bottom:0px;padding-left:5px;}#kt-adv-heading_60f118-27 mark, #kt-adv-heading_60f118-27 .wp-block-kadence-advancedheading mark, .kt-adv-heading_60f118-27[data-kb-block=\"kb-adv-heading_60f118-27\"] mark{padding:0px 0px 0px 0px;}<\/style>\n<h3 class=\"kt-adv-heading_60f118-27 wp-block-kadence-advancedheading has-black-color has-text-color\" data-kb-block=\"kb-adv-heading_60f118-27\">[1] Schwules Museum, Berlin: Schwule in der Kirche &#8211; Programm Herbst 1987, Sammlung Kirchliche AKs Homosexualit\u00e4t, Mappe Nr. 3a &#8211; Schwule in der Kirche (Bekenntnisgemeinde, Plesserstra\u00dfe, Treptow).<\/h3>\n<\/div><\/div><\/div>\n<\/div><\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W\u00e4hrend die katholische Kirche Konflikte mit der SED-Regierung eher scheute, avancierten viele evangelische Gemeinden in der DDR zu Sammelbecken f\u00fcr politisch kritische oder oppositionelle Gruppierungen. Auch f\u00fcr die Lesben- und Schwulenbewegung der 80er Jahre spielten evangelische Gemeinden eine wichtige Rolle, war die Kirche doch die einzige Institution, die relativ unabh\u00e4ngig vom staatlichen Zugriff agieren konnte. &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/sexhistory-berlin.de\/?page_id=421\" class=\"more-link\"><span class=\"screen-reader-text\">\u201eKirchliche R\u00e4ume\u201c<\/span> weiterlesen<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":83,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sexhistory-berlin.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/421"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sexhistory-berlin.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sexhistory-berlin.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sexhistory-berlin.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sexhistory-berlin.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=421"}],"version-history":[{"count":61,"href":"https:\/\/sexhistory-berlin.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/421\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":576,"href":"https:\/\/sexhistory-berlin.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/421\/revisions\/576"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sexhistory-berlin.de\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/83"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sexhistory-berlin.de\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}